Jaaroverzicht 2019

De CPNB nu &
De campagnes van 2019

Een boek kan zoveel doen, lezen verrijkt je leven. Stichting CPNB zet zich 365 dagen per jaar in om Nederlanders méér te laten lezen. In dit jaaroverzicht leest u meer over de boekenmarkt en de lezer, over de campagnes in boekhandel en bibliotheek, over de organisatie en samenwerkingsverbanden ter bevordering van lezen en boekbezit.

Voorwoord

Verbouwen met de winkel open

Het is een vreemde gewaarwording om terug te blikken op 2019. Het voelt haast als een andere wereld en bovendien als ontzettend lang geleden. Er is voor ons allemaal veel gebeurd de afgelopen maanden. De coronacrisis heeft het boekenvak maar ook de CPNB geraakt. Niet alleen in negatieve zin overigens. Het stelde ons immers in staat om met het gehele vak de zeer effectieve campagne #ikleesthuis te ontwikkelen. Een campagne waarin we onze nieuwe strategie – ‘de lezer centraal’ – volledig kwijt konden en in de praktijk konden testen. Met succes want we hebben aantoonbaar het gedrag van de consument kunnen beïnvloeden. Daarmee is wat ons betreft de toon gezet. Maar in die coronamaanden hebben we ook de uitbesteding van het bestelproces aan CB en NBD Biblion afgerond, hebben we de betrokken afdeling gereorganiseerd en de kostbare IT-systemen af weten te bouwen. En we hebben ons statige pand aan de Herengracht verlaten voor een industrieel loft aan de Overtoom. Wat ons betreft de zichtbare start van een vernieuwde CPNB; transparant, wendbaar en van deze tijd.

Terug naar 2019. Voor dat jaar lag de nadruk voor bestuur en directie op het creëren van duidelijkheid. Duidelijkheid over toegevoegde waarde en langetermijnstrategie en duidelijkheid over de inrichting van de organisatie en haar processen. Dat heeft geleid tot de strategie van ‘de lezer centraal’. De focus van de CPNB ligt op het bereiken van de lezer en deze aanzetten tot meer lezen en dus een gang naar boekhandel en bibliotheek. Daar zijn al onze inspanningen op gericht. Deze duidelijke focus bracht ook een herinrichting van de organisatie met zich mee. Het uitbesteden van ons bestelproces is hier het meest ingrijpende voorbeeld van. Ook het elders beleggen van projecten en campagnes, zoals Airport Library en de Maand van de Spiritualiteit, is hier een gevolg van. Daarnaast is er stevig bezuinigd. Maatregelen zijn genomen om vanaf 2020 structureel een half miljoen kosten per jaar minder te maken. Besparingen op huisvesting en IT maken hier het grootste deel van uit.

Het bestuur en de directie kijken met trots terug op 2019. Tijdens de ingrijpende ‘verbouwing’ van de CPNB is de winkel opengebleven en hebben de campagnes vele lezers naar boekhandel en bibliotheek weten te krijgen. En daar doen we het voor! Het bestuur wil iedereen bij de CPNB danken voor de tomeloze inzet die dit jaar weer getoond is. We kijken ernaar uit om de verwachtingen gezamenlijk – medewerkers, directie en bestuur, maar vooral in samenwerking met de gehele sector – wederom waar te maken.

Juli 2020
Eveline Aendekerk, directeur
Erna Staal, voorzitter

De CPNB nu

De lezer, het boek en de markt

De CPNB wil het leven van mensen verrijken door ze meer boeken te laten lezen. Hoe staat het eigenlijk met het leesgedrag in Nederland? En hoe is het gesteld met de boekenmarkt, die in 2020 door corona op de kop werd gezet?

Op 16 januari 2020 kwamen boekenvakkers tijdens de CPNB Nieuwjaarsborrel in het Compagnietheater in Amsterdam bijeen om terug te blikken op het jaar. Het jaar waarin Lucinda Riley een ongekend groot aantal lezers aan zich wist te binden, zoals bleek uit de Top 100 bestverkochte boeken met daarin maar liefst elf titels van haar hand.

Maar 2019 was ook het jaar waarin voor het eerst in vijf jaar tijd door onderzoeksbureau GfK een daling van de afzet op de A-boekenmarkt werd gemeten. De afzet daalde met 4% naar 40 miljoen exemplaren. De omzet groeide daarentegen voor het vijfde achtereenvolgende jaar, +2%, naar 563 miljoen euro. Deze omzetgroei is mede het effect van de btw-verhoging op fysieke boeken die op 1 januari 2019 werd ingevoerd. Ook de bibliotheek zag een daling van de ‘afzet’: er werden 5% minder boeken uitgeleend ten opzichte van 2018, meldde Stichting Leenrecht. Maar de uitleen van e-boeken en luisterboeken steeg substantieel, met respectievelijk 10% en 50%.

‘Er is dus werk aan de winkel als het gaat om leescultuur’, aldus CPNB-directeur Eveline Aendekerk tijdens haar nieuwjaarsspeech. ‘We gaan immers voor méér boeken.’ Niet voor niets stond het KVB Boekwerk-seminar op diezelfde dag in het teken van innovatie: de regie nemen in een geleidelijk veranderend leeslandschap. Tijdens het seminar Zet aan tot lezen boog het boekenvak zich over de vraag hoe geïnnoveerd kan worden: door de lezer en diens leefwereld centraal te stellen en zo het leesgedrag op positieve wijze te veranderen.

Nog geen twee maanden later veranderde het leeslandschap echter drastisch met de komst van het coronavirus. De invloed van de intelligente lockdown van de Nederlandse samenleving op het gedrag van Nederlanders zorgde direct voor grote verschuivingen op de boekenmarkt.

Ondanks deze sociale en economische aardverschuiving was de wil om daadkrachtig de regie te nemen onverminderd, zoals bleek uit de collectieve campagne #ikleesthuis. Samen wisten we tijdens de lockdown miljoenen Nederlanders te bereiken met een heldere call to action. De boodschap vond zijn doel: onderzoek onder consumenten in opdracht van Stichting CPNB wees uit dat de campagne daadwerkelijk inspireerde om boeken te lezen, te kopen en te lenen.

Lees meerLees minder

Verschuiving naar online boekverkoop

In 2019 was de afzet- en omzetontwikkeling voor het e-commercekanaal positief, waar we voor het ‘offline’ verkoopkanaal – verkoop in de fysieke winkels – juist minnen zagen. In 2019 nam het marktaandeel e-commerce dan ook toe, zoals bleek uit de marktcijfers verzameld door GfK, tot 44% van de totale omzet van de A-boekenmarkt. Nederlanders winkelen steeds meer online – Thuiswinkel.org rapporteert voor de e-commercesector een omzetstijging van 7% over 2019 – en inmiddels zijn ondernemers met een fysieke winkel vaak ook online aanwezig.

Met de intrede van de intelligente lockdown in maart 2020 steeg het marktaandeel e-commerce verder. Het overzicht ‘Boekenmarkt in coronatijd’ van KVB Boekwerk laat zien dat tijdens de lockdown een meerderheid van de totale omzet op de A-boekenmarkt via e-commerce werd gegenereerd, met als hoogtepunt een marktaandeel van 64% van alle omzet eind maart, in week 13.

Door de gedragsverandering die de lockdown met zich meebracht is een deel van de ondernemers met één of meerdere fysieke winkels op een achterstand gekomen. Ten tijde van dit schrijven was de omzet voor het offline verkoopkanaal circa 9% lager ten opzichte van het eerste half jaar in 2019.

Lezers lenen digitaal

De meest recente informatie over de ontwikkeling van het aantal bibliotheekleden wordt geleverd door de Koninklijke Bibliotheek en stamt uit 2018. De bibliotheek telde in 2018 in totaal 3,6 miljoen leden, waarvan 1,3 miljoen volwassen en 2,3 miljoen jeugdleden. In 2018 lag het ledenaantal iets lager dan in 2017, -2%.

Ook voor de bibliotheek en haar leden betekende de coronacrisis een verschuiving naar online. In 2019 was al een toename in het gebruik van de online Bibliotheek zichtbaar. CB bracht middels de Boekenbarometer naar buiten dat van 2018 op 2019 het aantal via de online Bibliotheek uitgeleende e-boeken met 10% is gegroeid, van 3,5 naar 3,9 miljoen uitleningen.

Daarbij groeit het ledenaantal. In 2018 kon de online Bibliotheek op meer dan 400.000 leden rekenen, een stijging van 12% ten opzichte van het voorgaande jaar. Het betreft voornamelijk bibliotheekleden die naast hun ‘offline’ lidmaatschap óók van de online Bibliotheek lid worden, blijkt uit analyse van het kennisplatform Bibliotheekinzicht.

Tijdens de intelligente lockdown werd onder meer via de Thuisbieb-app – speciaal beschikbaar gesteld voor zowel leden als niet-leden – de digitale collectie van de bibliotheek voor het voetlicht gebracht. Via deze app werden ruim 920.000 e-boeken gedownload, meldt de Koninklijke Bibliotheek. Gebruik van het online Bibliotheek-platform intensiveerde ook: tijdens de lockdown steeg het aantal e-boekuitleningen met 70% ten opzichte van dezelfde periode in 2019.

Dat gezegd hebbende trof de lockdown leners zwaar. Op basis van Bibliotheekinzicht kan worden gesteld dat in 2018 gemiddeld 2,9 miljoen fysieke kinderboeken en 2,4 miljoen fysieke boeken voor volwassenen per maand werden uitgeleend. Dit uitleenverkeer kwam met het sluiten van de bibliotheken tijdens de eerste twee maanden van de intelligente lockdown deels tot stilstand. Hoewel gebruik van online faciliteiten toenam, is het waarschijnlijk dat een aanzienlijke groep leners via andere wegen aan boeken moest komen, waarbij de impact op het leesgedrag voor nu nog onbekend is.

Afzet e-boeken neemt toe

Zoals gezegd maken lezers intensiever gebruik van online kanalen om boeken te kopen. Hoe zit het met de verkoop van e-boeken, al dan niet via opkomende commerciële online abonnementsdiensten?

Het aantal nieuwe e-boektitels dat uitgevers op de markt brachten, gemeten door CB aan de hand van nieuwe ISBN-registraties, is gedaald ten opzichte van 2018, circa -7%. In totaal werden meer dan 5.700 nieuwe e-boektitels geregistreerd.

Daar staat tegenover dat het aantal e-boekverkopen licht is toegenomen, in afzet +1%. In combinatie met een daling in het aantal verkochte Nederlandstalige fysieke boeken komen e-boeken in 2019 op een hoger afzetaandeel van 8% uit, meldt KVB Boekwerk.

E-boeklezers schaften iets meer titels aan in 2019, maar we lijken niet te maken te hebben met méér e-boeklezers. 30% van de Nederlandse consumenten geeft aan wel eens e-boeken te lezen, blijkt uit meting 51 van het doorlopend consumentonderzoek van de Stichting Marktonderzoek Boekenvak, uitgevoerd door GfK in januari 2020. Het betreft een daling ten opzichte van eerdere metingen: in januari 2019 gaf 37% van de consumenten aan wel eens e-boeken te lezen.

Hoewel de verkoop van losse e-boeken het grootste aandeel van afzet van e-boeken beslaat, neemt de consumptie van e-boeken via abonnementsmodellen als Kobo Plus fors toe. CB meldt een stijging van 55% in het aantal e-boeken dat lezers via abonnementsmodellen in huis haalden.

Uitgevers volgen de markt

Het aantal nieuwe A- en O-boeken dat in 2019 bij CB werd geregistreerd door uitgeverijen was ongeveer gelijk aan 2018, blijkt uit de Boekenbarometer: 14.526 nieuwe titels, een daling van minder dan 1%. In 2019 werd voor enkel Nederlandstalige A-titels een afzet van 35 miljoen gemeten, en een omzet van 471 miljoen euro.

De afzet- en omzetontwikkeling van Nederlandstalige A-titels is gelijk aan de ontwikkeling voor de totale markt, een daling van 4% en een stijging van 2% respectievelijk. Nederlandse uitgevers zien de vraag naar hun titels daarmee dus ook iets teruglopen.

Ontlezing – is de bodem bereikt?

De gemiddelde tijd die Nederlanders aan het lezen van boeken besteden is tussen 2015 en 2018 niet verder afgenomen. Het Sociaal Cultureel Planbureau stelde eind 2019: ‘Bodem van de ontlezing bereikt’. De gemiddelde tijd per dag dat Nederlanders boeken lezen is daarmee kort, 12 minuten, maar niet verder gedaald ten opzichte van eerdere metingen.

Echter, van al het onderzoek naar leesgedrag dat in 2019 uitkwam, ging de meeste aandacht uit naar de resultaten van het PISA-onderzoek, een internationaal vergelijkend onderzoek onder vijftienjarige leerlingen met aandacht voor onder andere leesvaardigheid. Het meest in het oog springende resultaat: het gemiddelde cijfer voor de leesvaardigheid van Nederlandse vijftienjarigen is significant lager dan het Europees gemiddelde.

Daar komt bij dat het leesplezier onder Nederlandse 15-jarigen – dat al langer laag is – verder lijkt te zijn gezakt. Een nóg groter aandeel zegt alleen te lezen ‘als het moet’. Daarmee geven Nederlandse vijftienjarigen aan het minste leesplezier te beleven van alle deelnemende landen. Dat is een grote uitdaging voor leesbevorderaars en marketeers, nu én in de komende jaren.

Of het leesplezier met het ouder worden toeneemt, is een vraag die nog niet definitief door onderzoek is beantwoord.

Voorbeeld doet volgen

Wat kan de CPNB doen om het kwijnende leesplezier aan te wakkeren?

Cedric Stalpers beschrijft in zijn rapport De leeswereld van jongeren en jongvolwassenen (2020) de wisselwerking tussen de rol van boeken en lezen in de sociale omgeving van jongeren (het  ‘leesklimaat’), hun houding ten opzichte van lezen, hun leesvaardigheid en hun leesgedrag. Het leesklimaat lijkt één van de belangrijke motoren te zijn achter de leeslust – en het in de praktijk brengen hiervan.

Zo is de cirkel rond: terug naar de beïnvloeding van leesgedrag. Experts op het gebied van gedragsbeïnvloeding weten sinds jaar en dag dat wat ánderen doen – de ‘sociale norm’ – ons beweegt en ons gedrag versterkt. Het adagium ‘voorbeeld doet volgen’ wint daarmee enkel aan kracht. Zo is het ook voor lezen. En dit inzicht geldt zeker niet alleen voor kinderen of jongeren.

Uiteindelijk draait alles om leesplezier. ‘De lezer centraal’ vloeit hieruit voort als natuurlijke strategie van de CPNB. Dat betekent aanwezig zijn in de belevingswereld van alle lezers, daar waar men online socialiseert én waar men ‘offline’ samenkomt, daar waar het lezen van boeken van toegevoegde waarde is. In de boekhandel, bibliotheek en op school. Maar juist ook daarbuiten, in het dagelijks leven van de lezer zelf.

Met een boek kan je nieuwe plekken ontdekken en je bekijkt het leven vanuit een ander perspectief.

Roos Breukel jongerenjury Beste Boek voor Jongeren

De CPNB Nu

De lezer centraal – van stelling tot strategie

Boeken lezen verbindt. En de lezer verbindt het boekenvak. Maar hoe bereiken we de lezer? En welke rol speelt de CPNB in de promotie van boeken en lezen?

Boeken lezen verhoogt de kwaliteit van leven. In onze drukke informatiemaatschappij is lezen niet alleen een baken van rust en ontspanning maar ook een onmisbare vaardigheid op school en de arbeidsmarkt. Lezen maakt gelukkig, het is de meest ontspannende activiteit die een gevoel van zinvolheid geeft. Dat komt omdat lezen verbindt – lezen is een aandachtige activiteit waarin je helemaal opgaat, een activiteit waarbij je tegelijkertijd uit je eigen hoofd stapt en jezelf overgeeft aan andermans wereld.

Stichting CPNB wil het leven van Nederlanders verrijken door ze méér te laten lezen. Met inspirerende initiatieven laat de CPNB zien dat het lezen van boeken ontspanning, ontsnapping, verdieping en verrijking biedt. In 2019 is daarom een begin gemaakt met de langetermijnstrategie ‘De lezer centraal’. Het plezier en de belevingswereld van de lezer zijn immers de drijvende kracht achter de inspanningen van het boekenvak, van uitgever tot docent, van bibliotheekmedewerker tot boekverkoper. Het boekenvak heeft zich unaniem achter ‘De lezer centraal’ geschaard. In dit stuk leest u hoe de eerste aanzet tot deze strategie het afgelopen jaar handen en voeten kreeg.

Lees meerLees minder

De lezer – zes doelgroepen

Aanwezig zijn in de belevingswereld van de lezer vereist dat we de lezer kennen. Wie is de lezer, waar bevindt hij/zij zich en wat motiveert hem/haar? In de periode 2009 tot en met 2018 vond een verschuiving plaats van geregeld tot frequent lezen naar incidenteel lezen. Waar in 2009 nog 51% van de Nederlanders tot de geregelde en frequente lezers behoorde, is dat in 2018 43%. Het aandeel incidentele lezers is daarentegen juist toegenomen, van 38% naar 48%. De nadruk in de activiteiten van de CPNB zal liggen op de groep (91%) die al leest.

Na klankbordsessies en gesprekken met het boekenvak zijn zes doelgroepen gedefinieerd:

Doelgroep

Gewenst gedrag

Kinderen 0 – 6 jaar via (groot)ouders

  • Kinderen stimuleren om te gaan lezen
  • (Groot)ouders inspireren om meer voor te lezen
  • Zelf lezen en met boeken bezig zijn (voorbeeld)

Kinderen 6 – 12 jaar en hun (groot)ouders

  • Zelf met plezier lezen
  • Elkaar boeken aanraden
  • Lezen cool vinden

Jongeren 12 – 18 jaar en hun (groot)ouders

  • Zelf met plezier lezen
  • Elkaar boeken aanraden
  • Lezen cool vinden

Volwassen incidentele lezers:
a) wel tijd; geen zin
b) geen tijd; wel zin

  • (bij a) Vaker lezen en zichtbaar lezen
  • (bij b) Lezen als norm
  • (bij b) Lezen als onderdeel van je dagritme

Cadeaugever

  • Eerder denken aan boek als cadeau
  • Boek zoeken dat bij ontvanger past

Volwassen veellezer als ambassadeur

  • Boekentips delen en anderen adviseren
  • Zichtbaar lezen, leescultuur uitdragen
  • Blijven lezen

De lezer bereiken

Hoe deze zes doelgroepen te benaderen? Hoe beïnvloeden we gedrag en houding van Nederlanders ten aanzien van boeken en lezen? Drie strategieën en drie uitgangspunten dienen als leidraad voor een effectieve inzet van campagnes en communicatiemiddelen.

Drie strategieën

Drie uitgangspunten

CPNB in het boekenvak

Zowel de strategie ‘De lezer centraal’ als de behoefte van het collectieve boekenvak aan een verbindende partij geeft duidelijke richting aan de rol van Stichting CPNB:

“Wat een feest was het dat de CPNB voor 2019 Anna Woltz vroeg het Kinderboekenweekgeschenk te schrijven. Bij Uitgeverij Querido waren we blij en vereerd dat Anna als jonge kinderboekenschrijfster met al zo veel boeken op haar naam, nu met hulp van de CPNB aan een nog groter publiek zou worden gepresenteerd. Met alle schooloptredens, boekverfilmingen en internationale bevestiging, kon het niet anders dan dat kinderen maar ook kinderboekenrecensenten in Nederland unaniem blij waren met het Kinderboekenweekgeschenk Haaientanden van Anna. ‘Het mooiste kinderboekenweekgeschenk sinds jaren,’ kopte NRC en de Volkskrant deed er nog een schepje bovenop: ‘ Zonder twijfel een van de beste kinderboekenweekgeschenken van deze eeuw.’ Dank CPNB!”

Wendy Wilbers uitgever kinder- en jeugdboeken Querido

365 dagen inspiratie

De campagnes van 2019

Het hele jaar inspiratie voor de lezer; een overzicht van de campagnes, evenementen, bekroningen, uitgaven en marketingactiviteiten in 2019.

11 januari t/m 10 februari

Maand van de Spiritualiteit

Lees meerLees minder
  • Een maand lang aandacht voor het genre spiritualiteit.
  • Dit jaar onder het motto Met aandacht.
  • Essay Eerste liefde van filosoof Stine Jensen voor € 3,75 in de boekhandel.
  • Oplage stabiel op 15.000 exx.
  • Essay bereikt 7e positie in De Bestseller 60.
  • Vijf titels genomineerd voor de publieksprijs Beste Spirituele Boek 2019 door een jury bestaande uit Marije van Beek, Jacobine Geel, Kitty Geerts en Bea Rigter.
  • Voor Joseph en zijn broer van Christa Anbeek (Ten Have) is winnaar Beste Spirituele boek 2019.
  • Bekendmaking winnaar in het KRO-NCRV tv-programma Jacobine op NPO 2.
  • Maand van de Spiritualiteit en Beste Spirituele Boek vanaf 2020 georganiseerd door VBK Media en mediapartners.
  • Als onderdeel van de strategie ‘de lezer centraal’ gaat de CPNB het genre spiritualiteit voortaan door het hele jaar heen aandacht geven in bijvoorbeeld de cadeaucampagne ‘Geef meer met een boek’.

CPNB Top 100 en Gouden Boeken

Lees meerLees minder
  • Bekendmaking van de CPNB Top 100 bestverkochte en meest uitgeleende boeken van 2019 tijdens de CPNB Nieuwjaarsborrel, op 16 januari 2020 in het Compagnietheater te Amsterdam.
  • De zeven zussen van Lucinda Riley (Xander Uitgevers) met 233.000 exemplaren voor het tweede opeenvolgende jaar het bestverkochte boek.
  • Top 100 op basis van de verkoopgegevens van retailers die onderzoeksbureau GfK verzamelt in opdracht van Stichting Marktonderzoek Boekenvak (KvB-SMB).
  • Het meest uitgeleend was De waanzinnige boomhut van 91 verdiepingen van Andy Griffiths & Terry Denton (Lannoo).
  • Uitleningen op basis van data verschaft door Stichting Leenrecht (papieren boeken) en KB (e-boeken. Bekijk de CPNB Top 100 op cpnb.nl/top100.

 

  • Gouden Boek (200.000 verkochte exemplaren) voor Huidpijn van Saskia Noort (Ambo|Anthos Uitgevers) en voor Lieve mama van Esther Verhoef (Uitgeverij Prometheus).
  • Platina Boek (350.000 exx.) voor De zeven zussen van Lucinda Riley.

23 januari t/m 2 februari

De Nationale Voorleesdagen

Lees meerLees minder
  • Voorlezen ontwikkelt gevoel voor taal, liefde voor boeken en een sterkere band tussen (groot)ouder en kind: voorlezen maakt je leuker!
  • Jeugdbibliothecarissen kiezen Prentenboek Top 10 met de beste voorleesboeken.
  • De Nationale voorleesdagen is een initiatief van Stichting Lezen.
  • Prentenboek van het Jaar staat centraal: Een huis voor Harry van Leo Timmers (Em. Querido’s Uitgeverij).
  • CPNB uitgever van een mini-editie met augmented reality-app, winkelprijs € 5,25.
  • Oplage met 12,5% gestegen naar 33.500 exx.
  • Bibliotheken bestelden meer dan 51.000 voorleesknuffels van Harry als cadeautje voor kleine leden.
  • Start campagne met Het Nationale Voorleesontbijt op 23 januari in het hele land.
  • Voorlezers waren onder meer prinses Laurentien, Diederik Jekel, Lieke van Lexmond, Marieke Elsinga, Jesse Klaver en minister Ingrid van Engelshoven.
  • Partner in 2019 is Snelweg Sprookjes, een nieuwe interactieve voorleesapp van Volkswagen.

31 januari t/m 6 februari

Poëzieweek

Lees meerLees minder
  • Poëzie verrast en verwondert, poëzie is een cadeautje van taal.
  • Tom Lanoye is dichter van Poëziegeschenk Vrij – wij? bij het thema vrijheid.
  • Cadeau van Nederlandse en Vlaamse boekverkopers, oplage 15.100 exx.
  • Omzet van genre poëzie 7,7% hoger dan tijdens Poëzieweek 2018.
  • Vijf verschillende Poëziekaarten cadeau in de bibliotheek.
  • #Gedichtendag trending topic bij aanvang van de campagne.
  • Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib opent de vergadering met een gedicht.
  • Startshow Poëzieweek met Tom Lanoye & gasten in Arenbergschouwburg Antwerpen.
  • Prijzen voor Radna Fabias (Awater Poëzieprijs), Maxime Garcia Diaz (NK Poetry Slam) en Meity Völke (10e en laatste editie Turing Gedichtenwedstrijd).
  • Aantal downloads Poëzielessen voor onderwijs flink gestegen naar 15.000.
  • Winnaars social media-dichtwedstrijd winnen dichtworkshop van Tom Lanoye.
  • Nederlands-Vlaams partnerschap van Poëziecentrum, Poetry International, Vlaams Fonds voor de Letteren, Nederlands Letterenfonds, Stichting Lezen, Iedereen Leest, de Schrijverscentrale, Boek.be, Taalunie, Turing Foundation, Stichting Van Beuningen/Peterich-fonds, Awater, Het Literatuurhuis, Poëzieclub, SLAG, De Nieuwe Oost | Wintertuin en Stichting CPNB.

6 maart t/m 26 juni

De Nederlandse Kinderjury

Lees meerLees minder
  • Kritisch lezen zorgt voor beter lezen én meer plezier in het lezen.
  • Tijdens de Kinderjury vertellen kinderen van 6 tot 12 jaar wáárom hun lievelingsboek zo goed is.
  • Leesweken van 6 maart t/m 19 mei: kinderen lezen boeken uit Leeslijst 6 t/m 9 jaar of Leeslijst 10 t/m 12 jaar.
  • Leesweken van start met de installatie van twaalf Senaatsleden ieder in hun eigen klas, door een kinderboekenauteur.
  • Stemweek van 20 t/m 26 mei: aantal stemmen met kwart gestegen naar 29.706.
  • Winnaar Publieksprijs 6-9 jaar: De Gorgels en het geheim van de gletsjer van Jochem Myjer.
  • Winnaar Publieksprijs 10-12 jaar: Dummie de mummie en de schat van Sohorro van Tosca Menten.
  • Winnaar Senaatsprijs 6-9 jaar: Juf Braaksel en de magische ring van Carry Slee.
  • Senaatsprijs 10-12 jaar: Schaduw van de leeuw van Linda Dielemans.
  • Eve Orta verkozen tot NBD Biblion Jeugdspecialist van het Jaar.
  • Kinderjury gesponsord door Koninklijke Bibliotheek en NBD Biblion.
  • Kidsweek mediapartner.

22 maart

Boekenbal

Lees meerLees minder
  • De moeder / de vrouw / het boek / het bal officiële opening van de 84e Boekenweek.
  • Internationaal Theater Amsterdam in het teken van schrijvende vrouwen en moeders.
  • Zaalprogramma met o.a. Ester Naomi Perquin, Akwasi, Sanne Wallis de Vries en Marieke Lucas Rijneveld.
  • Cabaretier Freek de Jonge onderbreekt openingstoespraak Eveline Aendekerk als protest tegen kritiek van Forum voor Democratie op kunst, journalistiek en wetenschap.
  • Afterparty in De Balie.

23 t/m 31 maart

Boekenweek

Lees meerLees minder
  • Boekenweekgeschenk Jas van belofte van Jan Siebelink in 615.000 exx. naar Nederland en 23.000 exx. naar Vlaanderen, 27.217 downloads.
  • Voor het tweede jaar een Friese vertaling: 6.000 exx. van Jas fan belofte.
  • Boekenweekthema De moeder de vrouw, een ode aan het moederschap, leidt tot petitie voor grotere rol vrouwen in de literatuur.
  • Thema-essay Mijn moeders strijd van Murat Isik in oplage van 75.500 exx.
  • Ester Naomi Perquin schrijft Boekenweekgedicht ‘Moeder’: publicatie in Trouw, ansichtkaart in boekhandel en bibliotheek.
  • Boekenweekmagazine in samenwerking met de Persgroep voor het tweede jaar met een bereik van zo’n 2,3 miljoen lezers, ook verkrijgbaar in boekhandel en bibliotheek.
  • Interactieve scholieren-talkshow Boekenweek Live! met Jan Siebelink en presentator Arie Boomsma op YouTube.
  • Groot bereik van de Boekenweek op socialemediakanalen: meer dan 1,1 miljoen impressies (weergave van berichten op scherm).
  • Gratis reizen per trein op vertoon van het Boekenweekgeschenk op zondag 31 maart, met dank aan hoofdsponsor NS.
  • Dubbeluitgave met 4 en 5 mei-voordrachten voor € 5 in de boekwinkel, oplage 5.150 exx.
  • 1.100 exx. van het boekje-met-twee-voorkanten naar bibliotheken.
  • 4 mei-voordracht van Diederik van Vleuten en 5 mei-voordracht van Rosanne Hertzberger.
  • Samenwerking met Nationaal Comité 4 en 5 mei.

1 t/m 21 juni

Spannende Boeken Weken

Lees meerLees minder
  • Je vakantie begint met boeken motto van de Spannende Boeken Weken, start van Zomerlezen.
  • Geschenkboek Dolores Dolly Poppedijn geschreven door Thomas Olde Heuvelt cadeau bij € 12,50 aan Nederlandstalige boeken.
  • 4% daling papieren oplage naar 324.000 exx. en 32% stijging oplage e-geschenk naar 61.525 exx.
  • BookSpot Gouden Strop naar Samantha Stroombergen voor haar thriller De witte kamer (Meulenhoff Boekerij).
  • Erik Betten met Quarantaine (Luitingh-Sijthoff) winnaar van de BookSpot Schaduwprijs voor het beste debuut.
  • Bekendmaking op 23 mei door juryvoorzitter Anniko van Santen in het tv-programma 5 Uur Live, gelijktijdig feestelijk evenement met live studioverbinding.
  • Bekendmaking bestverkochte en meest uitgeleende Spannende Boeken Top 60 op basis van gegevens van KVB-SMB/GfK, Stichting Leenrecht en KB.
  • Gespleten van Karin Slaughter (HarperCollins) is bestverkocht, Huidpijn van Saskia Noort (Ambo|Anthos) is het meest uitgeleend.

juni | juli | augustus

Zomerlezen

Lees meerLees minder
  • Drie maanden promotie voor het plezier van lezen in de zomer: eindelijk tijd voor een lekker boek!
  • € 5 korting op de TUI Top 25 Zomerboeken met kortingspasje op de cover van LINDA. #180 en het LINDA. vakantieboek.
  • ‘Je vakantie begint met boeken’: op vertoon van de TUI Top 25 Zomerboeken betaal je geen boekingskosten bij een TUI-winkel.
  • CPNB en TUI wonnen bronzen SponsorRing in de categorie Maatschappij voor de onderscheidende, geloofwaardige en relevante manier waarop zij Nederlanders in aanraking brengen met het boek.

19 juni, 1 oktober

Griffels, Penselen, Boekensleutel

Lees meerLees minder
  • De best geschreven kinderboeken worden bekroond met een Griffel, de mooist geïllustreerde met een
    Penseel.
  • Op 19 juni werden 12 Zilveren Griffels en 8 Zilveren Penselen uitgereikt.
  • En bij wijze van eervolle vermelding door beide jury’s 29 Vlag en Wimpels.
  • Griffeljury: Daniel Albering, Jörgen Apperloo.
    André Kuijpers, Marjolein Meijvis, Eline Rottier, Cathy Spierenburg (voorzitter) en Anouk van der Zee.
  • Penseeljury: Jessica Jongkind, Joke Linders, Marleen Ram, Peter van Rossum en Marlies Visser (voorzitter).
  • Gouden Griffel voor Zeb. van Gideon Samson (Leopold) op 1 oktober uitgereikt op het Kinderboekenbal.
  • Gouden Penseel  voor Mijn wonderlijke oom van Yvonne Jagtenberg (Rubinstein).
  • Expositie Penselen in het Rijksmuseum t/m 16 februari 2020.
  • Voor het eerst in 7 jaar weer een Boekensleutel toegekend voor een kinderboek van buitengewone kwaliteit: Ze gaan er met je neus vandoor van Ted van Lieshout (Leopold).

20 t/m 29 september

Boekenweek voor Jongeren

Lees meerLees minder
  • De Boekenweek voor Jongeren brengt leesplezier naar de jeugd toe met schrijvers die aanspreken.
  • Korteverhalenbundel 3PAK gratis verspreid in oplage van 108.000 exx., stijging van 31% ten opzichte van 2018.
  • Daarin verhalen van rapper-influencer Joost Klein, jeugdthrillerauteur Margje Woodrow en romanschrijver Karin Amatmoekrim.
  • Literatour in samenwerking met De Schrijverscentrale: 25 auteurs inspireren leerlingen op 100 scholen voor vmbo, havo en vwo.
  • Deelnemende scholen ontvingen pakketten met boeken van de deelnemende auteurs, aangeboden door De Versterking.
  • Op 4 juni nomineerde een vakjury 10 kanshebbers op de titel Beste Boek voor Jongeren.
  • Prijsuitreiking tijdens de Lit Night Show in VondelCS door een vijfkoppige jongerenjury.
  • Winnaar categorie Oorspronkelijk Nederlandstalig: De dag die nooit komt van Olivier Reps; winnaar categorie Vertaald: Wit konijn/Rode wolf van Tom Pollock.
  • Boekenweek voor Jongeren 2019 georganiseerd door Stichting CPNB, Stichting Lezen en De Schrijverscentrale. NBD Biblion is sponsor. Partners: de lesmethode Talent van Malmberg, Herschel Supply, CJP, het Nederlands Letterenfonds, Stichting De Versterking, Fonds 21, VriendenLoterij en GAU.

1 t/m 31 oktober

Maand van de Geschiedenis

Lees meerLees minder
  • De Maand van de Geschiedenis is het grootste geschiedenisevenement van Nederland.
  • Gecombineerde inspanning van tientallen partijen met het Nederlands Openluchtmuseum als hoofdorganisator.
  • Honderden activiteiten van bibliotheken, boekhandels, musea, archieven en historische verenigingen.
  • Thema 2019: Zij/Hij.
  • CPNB uitgever van het essay van de Maand van de Geschiedenis: Niet schrikken mama van dochter en moeder Alma en Marita Mathijsen.
  • Prijs € 3,75, oplage 13.200 exx.
  • Groot interview in NRC en 743.000 kijkers voor aankondiging van beide auteurs in Tijd voor MAX.
  • Daling deelname boekhandels aan de campagne met 21%.
  • Ook 21% daling t.o.v 2018 in gemiddelde weekafzet van genre geschiedenis tijdens de campagnemaand.
  • ¶  Vanwege koerswijziging van genre-specifieke campagnes naar een overkoepelende strategie heeft Stichting CPNB per 2020 de uitgave van het essay overgedragen aan organisator Nederlands Openluchtmuseum.

1 oktober

Kinderboekenbal

Lees meerLees minder
  • Het Kinderboekenbal, voorheen de officiële opening van de Kinderboekenweek, voor het eerst een avond speciaal voor auteurs.
  • Netwerkevenement voor kinderboekenschrijvers, illustratoren en uitgevers op 1 oktober in Muziekgebouw aan t’ IJ.
  • Uitreiking Gouden Griffel, Gouden Penseel en Boekensleutel (zie p. 24).
  • Feest op scholen in het land voor kinderen op eerste dag Kinderboekenweek.

2 t/m 13 oktober

Kinderboekenweek

Lees meerLees minder
  • Officiële opening van 65e jubileumeditie met kinderen in heel Nederland.
  • Optredens van de Kinderboekenweekauteurs en Kinderen voor Kinderen op Daltonschool De Spaarndammerhout.
  • Thema voertuigen, onder het motto ‘Reis mee!’.
  • Kinderboekenweekgeschenk Haaientanden van Anna Woltz, oplage 334.000 exx.
  • Kinderen speuren op sociale media naar zakjes met echte haaientanden in boekhandel en bibliotheek.
  • Voor de allerkleinsten het Prentenboek van de Kinderboekenweek: André het astronautje op zoek naar Laika van André Kuipers en illustrator Natascha Stenvert, te koop voor € 7,25, oplage 38.000 exx.
  • Overhandiging eerste BoekenBoost-pakketten: driejarige aanvulling met 20 thematitels op de boekencollectie van 75 basisscholen, mogelijk gemaakt door de VriendenLoterij.
  • Online lessen in samenwerking met Malmberg, Zwijsen, Prowise, Squla en Schooltv.
  • Afsluiting op 13 oktober met NS Kinderboekenruil op Utrecht Centraal en Amsterdam Centraal.
  • NS is hoofdsponsor.

23 oktober t/m 20 november

NS Publieksprijs

Lees meerLees minder
  • Bekendste prijs voor een boek en grootste publieksprijs in Nederland.
  • Zes bestverkochte boeken plus één vrije publiekskeuze strijden om de titel Boek van het Jaar.
  • Bekendmaking van de genomineerden op 23 oktober in De Wereld Draait Door.
  • NS Publieksprijs Leesclub met honderd lezers werft stemmen na installatie in NS Trefpunt te Utrecht.
  • Genomineerden voeren campagne tijdens stemperiode, o.a. door uitgebreide interviews in Tijd voor MAX.
  • Publiek maakt kans op een jaar lang gratis boeken en gratis reizen met de trein.
  • NS-activatie via het uitdelen van mini-boekjes met leesfragmenten in trein en op Instagram.
  • Stijging in aantal stemmen van 97.000 in 2018 naar 112.000 in 2019.
  • 33% van de stemmen voor winnaar Rinkeldekink van Martine Bijl.
  • Bekendmaking op 20 november in DWDD, waar Berend Boudewijn, echtgenoot van de overleden auteur, de prijs ontvangt uit handen van presentator Matthijs van Nieuwkerk.
  • NS is hoofdsponsor.

1 t/m 30 november

Nederland Leest

Lees meerLees minder
  • Grootste leesbevorderingscampagne van Nederland.
  • De mooiste natuurverhalen van Jan Wolkers als aanzet tot discussie over duurzaamheid.
  • Verhalenbundel Winterbloei in oplage van 230.000 exx. verspreid onder leden en bezoekers van de bibliotheek.
  • Samengesteld en ingeleid door Onno Blom met een voorwoord van Nederland Leest-ambassadeur Ronald Giphart en columns van Aaf Brandt Corstius.
  • Verslaggeving door Nieuwsuur en AD van speciale aftrap door Wolkers-biograaf Onno Blom op Rottumerplaat.
  • Grootlettereditie Winterbloei in 6.550 exx. met steun van Fonds XL en Vereniging Onbeperkt Lezen.
  • Nederland Leest Junior met geschenkboek Borealis van Marloes Morshuis, 85.000 exx. voor groep 7 en 8 basisonderwijs en groep 1 en 2 vmbo.
  • Juniorboek in samenwerking met de Bibliotheek op school, daarbij debatlessen i.s.m. Discussiëren kun je Leren, met steun van Stichting Lezen.
  • NBD Biblion is sponsor van Nederland Leest.

8 t/m 17 november

Kookboekenweek

Lees meerLees minder
  • Kookliefhebbers houden niet alleen van lekker eten, maar ook van smaakvolle kookboeken.
  • delicious.kookboekenweekspecial cadeau voor klanten van de boekhandel en leden van de bibliotheek.
  • Kookboeken doen het goed: 4,2% omzetstijging t.o.v. 2018.
  • Afzetimpact van de campagne: 51% stijging in gemiddelde weekafzet kookboeken t.o.v. de maand ervoor.
  • Het Gouden Kookboek, juryprijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige kookboek, voor Indorock van Vanja van der Leeden (Nijgh Cuisine).
  • Indorock direct na bekendmaking op 9 in De Bestseller 60.
  • Prijs 5 november uitgereikt op de Avond van het Gouden Kookboek in restaurant Baut in Amsterdam.
  • delicious.magazine zet de populairste kookboeken in de schijnwerpers met de delicious.publieksprijs.
  • Van 22 oktober t/m 15 november stemt het publiek op een van de vijf kanshebbers.
  • Winnaar met 34,7% van ruim 9.000 stemmen: Masterclass Cakes van Rutger van den Broek (Carrera Culinair).

vanaf 1 december

Cadeaucampagne

Lees meerLees minder
  • ‘Geef meer met een boek’.
  • Nieuwe bewustwordingscampagne voor het boek als ideale cadeau: een persoonlijk cadeau met grote meerwaarde.
  • Start van de campagne in december als cadeaumaand bij uitstek.
  • Bij kwart van de Nederlanders is het boek een favoriet cadeau om te krijgen.
  • Kiezen van het ‘juiste’ boek om cadeau te geven wordt als lastig ervaren.
  • ‘Geef meer met een boek’ biedt daarom inspiratie via cadeautipper op lezersplatform Hebban.nl.
  • Vijf thema’s (verdeeld over vijf genres) maken duidelijk welke inspiratie en beleving je met een boek kunt geven op het gebied van ontspanning, ontsnapping, verdieping en verrijking.
  • Per thema tien actuele boekentips in socialemediacampagne.
  • Vijf prominente Nederlanders helpen kiezen door het delen van hun favoriete cadeauboek: Rutger Bregman, Yvette van Boven, Jochem van Gelder, Saskia Noort en Yousef Gnaoui (rapper Sef).
  • Vanaf 2020 wordt de cadeaucampagne op meerdere cadeaumomenten herhaald, onder meer met Valentijnsdag, Moeder- en Vaderdag.

De Boekenweek voor Jongeren kwam ik op het spoor door onze actieve Nijmeegse bibliotheek. Zij boden onze school de verhalenbundel 3PAK aan. Ik gebruik de campagne als aanleiding om met mijn leerlingen het gesprek aan te gaan over favoriete verhalen of films, over lezen, en of ze zich erin herkennen. Ik begin mijn les met het tv-interview van de 3PAK-auteurs Tim Hofman, Nhung Dam en Raoul de Jong. Zij hebben ieder een ander verhaal over wat boeken met hen hebben gedaan. Boeken laten je anders denken, nemen je mee op reis, laten je spannende situaties meemaken die je ouders je misschien zouden verbieden of ze inspireren je om zelf te gaan schrijven. De drie auteurs onderstreepten het motto ‘In een boek kan het wel’. Daarmee worden mijn leerlingen echt aangespoord om zelf een boek op te pakken.

Paulien Sigmans docent bovenbouw middelbare school en educatief auteur

Toen ik het thema duurzaamheid van Nederland Leest 2019 hoorde, besefte ik meteen dat het een mooi houvast bood voor een lokale invulling. Omdat het thema duidelijke voorstanders en sceptici kent lag een discussieavond voor de hand. Ik vind de bibliotheek echt de plek waar maatschappelijke gesprekken gevoerd kunnen worden. Een plek waar geluid en tegengeluid mag klinken. Ik heb politici uitgenodigd, maar ook een biologische geitenboer en een communicatieadviseur van het afvalverwerkingsbedrijf. En ook de mbo studentenambassadeur van 2018, om ook de generatie van nu aan het woord te laten. De bloemlezing van Wolkers lag klaar voor iedere bezoeker van het debat. We hadden Giphart aangezocht als gespreksleider en hem gevraagd zijn voorwoord voor te lezen. Het was de perfecte introductie voor een goed gesprek met elkaar.

Cecile Steenwijk programmeur Bibliotheken Mar en Fean

Samenwerkingen

Leesbevordering doe je samen

De CPNB promoot de kracht van lezen en boeken niet in haar eentje. Voor extra slagkracht was er ook in 2019 onontbeerlijke steun van sponsoren en partners in het veld van leesbevordering.

Airport Library

Lees meerLees minder

Sinds 2011 bestaat op Schiphol de Airport Library, een inspiratieruimte voor passagiers. Vanwege de aangescherpte focus op kernactiviteiten heeft de CPNB per 1 juli 2019 het project overgedragen aan het Nederlands Letterenfonds; Probiblio verzorgt de uitvoering.

 

www.airportlibrary.nl

Op 25 mei 2019 werd voor de derde keer Bookstore Day gevierd, georganiseerd door Libris i.s.m. schrijver Yaël Vinckx. Schrijversoptredens, speciale edities en dagdeals lokten publiek naar 175 zelfstandige boekwinkels. De CPNB ondersteunt bij de publiciteitsvoering.

 

www.bookstoreday.nl

Boekhandels bestelden hun winkelvoorraad altijd al bij CB; vanaf april 2020 bestellen zij ook de artikelen van Stichting CPNB via CB Online. De overstap van bestellen via cpnb.nl/vakinformatie naar bestellen in CB Online zal het gebruiksgemak en de efficiency ten goede komen. Daarnaast zal het CPNB-aanbod van losse campagnematerialen voortaan eenvoudig worden gebundeld in drie standaardpakketten met de best lopende producten van de voorbije jaren, waardoor deze campagnematerialen voor nog scherpere prijzen kunnen worden aangeboden.

 

www.cb.nl

Leesbevordering is het gezamenlijk belang van de CPNB en DPG Media (voorheen De Persgroep). Om zoveel mogelijk lezers te bereiken werd het Boekenweekmagazine in 2019 voor de tweede keer gemaakt door de redactie van AD. Het magazine bij het Boekweekthema ‘De moeder de vrouw’ verscheen in een imposante oplage van 1,1 miljoen exemplaren. Ook de Spannende Boeken Weken, de Kinderboekenweek en de Kookboekenweek kregen extra aandacht in de titels van DPG Media.

 

www.dpgmedia.nl

Op de valreep van 2019 vonden de CPNB en online lezersplatform Hebban.nl elkaar. Voor de stichting CPNB past deze samenwerking perfect in de nieuwe strategie ‘De lezer centraal’, die zich richt op het aanwakkeren van de leescultuur in Nederland door lezers te inspireren en te helpen bij hun boekenkeuze. Hebban.nl is de grootste en actiefste lezerscommunity van Nederland; met ruim een half miljoen bezoekers per maand een onontbeerlijk podium om de lezer in Nederland te bereiken. In december gaf Hebban.nl direct gezicht aan de cadeaucampagne ‘Geef meer met een boek’; binnen vijf verschillende genres werd lezers inspiratie geboden via de online cadeautipper.

 

www.hebban.nl

Kinderboeken-ambassadeur

Lees meerLees minder

Sinds maart 2019 is Manon Sikkel de Kinderboeken-ambassadeur, de schrijver die het twee jaar lang tot haar taak rekent het belang van lezen door kinderen breed onder de aandacht te brengen. De ambassadeur is aangesteld door Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds in samenwerking met De Schrijverscentrale en de CPNB.

 

www.kinderboekenambassadeur.nl

Stichting CPNB is samen met GAU, KBb, Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds partner in KVB Boekwerk, het kennis- en innovatieplatform van de boekensector. Tijdens de Boekenweek werd op 27 maart de uitgebreide studie ‘De impact van het boek’ gepresenteerd. Deze studie naar het belang van het boek op zowel individueel als maatschappelijk en economisch niveau werd in boekhandel Donner in bijzijn van Alex Boogers en Ellen Deckwitz officieel overhandigd aan Ingrid van Engelshoven, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De CPNB produceerde dit evenement.

 

www.kvbboekwerk.nl

De Leescoalitie is een samenwerkingsverband van organisaties die elk vanuit een andere taakstelling bezig zijn met leesbevordering. Dat zijn Stichting Lezen, Stichting Lezen & Schrijven, het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum, VOB, KB en de CPNB. Vanuit 2018 liep in 2019 de actie Lees met andermans ogen door. Hierin werd aandacht gevraagd voor de potentie van lezen om je in een ander te verplaatsen. Ook organiseert de Leescoalitie jaarlijks De Nationale Voorleeslunch in samenwerking met bibliotheken en verzorgingstehuizen. Het Nationale Voorleeslunchverhaal werd in 2019 geschreven door Maarten Spanjer.

 

www.leescoalitie.nl

In 2014 werd LeesID gelanceerd, de digitale boekenplank voor e-readerlezers. Dit initiatief van uitgevers, webwinkels, boekhandels en een aantal branche-organisaties is per 1 maart 2020 opgehouden te bestaan. De reden is een veranderende markt voor digitaal lezen waardoor het businessmodel sterk verliesgevend bleek.

 

www.leesid.nu

Nationaal Comité 4 en 5 mei

Lees meerLees minder

Samen met het Nationaal Comité 4 en 5 mei is de CPNB co-uitgever van de jaarlijkse dubbeluitgave met de toespraken voor 4 en 5 mei. In 2019 waren de sprekers Diederik van Vleuten en Rosanne Hertzberger. De CPNB verspreidt de boekjes naar boekhandel en bibliotheek.

 

www.4en5mei.nl

Dé dienstverlenende organisatie voor openbare bibliotheken is sinds jaar en dag trouwe sponsor van de CPNB. Vanaf 2018 worden drie campagnes nadrukkelijk mede mogelijk gemaakt door NBD Biblion: De Nederlandse Kinderjury, Boekenweek voor Jongeren en Nederland Leest. Het kinderboek is al jaren het meest uitgeleende genre in de openbare bibliotheken. De Kinderjury is daarom ideaal om te zorgen dat een bibliotheek aanbiedt wat kinderen willen lezen. Tegelijk met de Kinderjurywinnaar wordt ook de NBD Biblion Jeugdspecialist van het Jaar bekendgemaakt. In de Boekenweek voor Jongeren wordt het leesplezier van de iets oudere jeugd gestimuleerd. De campagne Nederland Leest benadrukt de rol van de bibliotheek als centrum voor ontmoeting en debat.

In 2020 krijgt de samenwerking tussen CPNB en NBD Biblion een nieuwe dimensie: bibliotheken bestellen hun CPNB-campagnematerialen voortaan bij NBD Biblion. De overstap naar bestellen via de webshop van NBD Biblion en het voeren van standaardpakketten levert bibliotheken een efficiencyslag op en maakt het mogelijk campagnematerialen voor nog scherpere prijzen aan te kunnen bieden.

 

www.nbdbiblion.nl

NS draagt lezen een warm hart toe, want reizen met de trein is tijd voor jezelf, tijd om te lezen. NS is daarom al sinds 2001 trotse partner van de CPNB. NS sponsort jaarlijks drie campagnes, vanaf 2019 onder de noemer ‘Treinlezer’: Boekenweek, Kinderboekenweek en NS Publieksprijs. NS is hoofdsponsor van de Boekenweek en maakte op zondag 31 maart 2019 gratis reizen met het Boekenweekgeschenk mogelijk. Tijdens de Kinderboekenweek is NS in beeld met voorleesconducteur John Piqué en de NS Kinderboekenruil. Voor de NS Publieksprijs activeerde NS haar reizigers met het uitdelen van mini-boekjes met leesfragmenten in de trein en op Instagram.

 

www.ns.nl/treinlezer

Stichting De Best Verzorgde Boeken

Lees meerLees minder

Een vijfhoofdige vakjury stelt jaarlijks een selectie van 33 boeken samen die excelleren door hun uiterlijk. Die selectie wordt internationaal geëxposeerd en begeleid door de catalogus The Best Dutch Book Designs / De Best Verzorgde Boeken, een co-uitgave van de CPNB en Stichting De Best Verzorgde Boeken, een samenwerkingsverband van de CPNB, ontwerpersorganisatie BNO en de grafische industrie. De 33 boeken staan traditiegetrouw in het najaar centraal in de gelijknamige tentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam.

 

www.debestverzorgdeboeken.nl

Bij vakantie denk je aan boeken. Het spannende boek is daarbij met stip het populairste genre. Onder het motto ‘Je vakantie begint met boeken’ vonden CPNB en TUI, marktleider in de Nederlandse reisbranche, elkaar in hun missie om lezen te bevorderen en ontspanning te vergroten. TUI sponsorde in 2019 niet alleen de Spannende Boeken Weken maar verbond zich drie maanden lang aan Zomerlezen met de TUI Top 25 Zomerboeken. CPNB en TUI wonnen in 2019 de bronzen SponsorRing in de categorie Maatschappij voor de onderscheidende, geloofwaardige en relevante manier waarop zij Nederlanders in aanraking brengen met het boek.

 

www.tui.nl

VriendenLoterij

Lees meerLees minder

Een lot uit de loterij wonnen Stichting CPNB en Stichting Lezen op 6 februari 2019 met de cheque van € 500.000 uit handen van VriendenLoterij-ambassadeur Johnny de Mol. Deelnemers aan de VriendenLoterij maken daarmee De Nationale BoekenBoost mogelijk. Dit nieuwe initiatief heeft als doel om het leesplezier van de schoolgaande jeugd tot achttien jaar een positieve boost te geven door middel van veel extra boeken in de klas. De Nationale BoekenBoost vergroot daardoor de impact van bestaande leesbevorderingscampagnes voor kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar, zoals De Nationale Voorleesdagen, de Kinderboekenweek en de Boekenweek voor Jongeren.

 

www.vriendenloterij.nl

Met dank aan

De CPNB dankt de volgende partners voor hun financiële bijdrage aan één of meerdere campagnes:

Partners in onderwijs

In 2019 bereikte de CPNB kinderen en jongeren met de volgende campagnes en educatiepartners:

De Nationale Voorleesdagen | 0-6 jaar

Kinderboekenweek | 0-12 jaar

Poëzieweek | 4-18 jaar

De Nederlandse Kinderjury | 6-12 jaar

Nederland Leest Junior | 10 tot 14 jaar

Boekenweek | 12-18 jaar

Boekenweek voor jongeren | 15-18 jaar

Godert Walter is een kleine boekwinkel met een trouwe klantenkring, maar we zijn ook actief bezig deze uit te breiden met jongeren. De internationale studenten aan de Groningse universiteit vormen voor ons een belangrijke doelgroep. Een maatschappelijk Boekenweekthema als ‘De moeder, de vrouw’ paste goed bij onze collectie ‘gender studies’, een niche waar veel studenten mee bezig zijn. Ook de #blacklivesmatter-beweging volgen we al langere tijd, dus we konden daar goed op inspelen. Wij vinden het belangrijk te tonen dat de boekhandel een plek is waar je je kunt laten informeren, waar je geluid en tegengeluid kunt horen. Tijdens de Boekenweek organiseren we kleinschalige activiteiten met lokale auteurs die passen in ons budget en onze kleine ruimte, die dan vaak bomvol zit. Hiervoor krijgen we veel waardering van onze klanten. Ze weten ons te vinden wanneer ze verdieping willen. Daar zijn we goed in.

Allard Steenbergen boekverkoper Godert Walter, Groningen

Bestuur, bureau, financiën

Organisatie

‘De lezer centraal’ vereist nieuwe aandachtsgebieden binnen de organisatie. Hoe zijn bestuur, bureau en financiën georganiseerd om deze nieuwe strategie te ondersteunen?

Organisatie

Bestuur

In december 2019 liep de zittingstermijn van Martine Schaap (Ploegsma Uitgevers) af. Op 21 april 2020 werd zij in het bestuur opgevolgd door Mark Beumer (directeur uitgeverij De Bezige Bij).

Het bestuur van de CPNB bestaat in 2020 uit:

  • Mark Beumer (De Bezige Bij, Amsterdam).
  • Erno de Groot (Bibliotheken Eemland, Amersfoort)
  • Maaike le Noble (Meulenhoff Boekerij, Amsterdam, vice-voorzitter)
  • Margreet Plukker (Boekhandel Plukker, Schagen)
  • Annet Scheermeijer (bol.com, penningmeester)
  • Erna Staal (Bibliotheek Gouda, voorzitter).

In 2019 kwam het bestuur acht maal bijeen. Op 11 en 12 februari waren er strategiedagen in Zeist; reguliere vergaderingen vonden plaats op 21 maart, 11 april, 13 juni, 3 oktober, 14 november en 12 december; tijdens een studiedag in oktober werd het eigen functioneren geëvalueerd. Op 11 februari 2020 vond het jaarlijkse convenantoverleg plaats, tussen het CPNB-bestuur en de besturen van de drie convenantpartners GAU (Groep Algemene Uitgevers), KBb (Koninklijke Boekverkopersbond) en VOB (Vereniging van Openbare Bibliotheken).

Organisatie

Bureau

  • Over 2019 was de gemiddelde bezetting van het CPNB-bureau 30,1 fte (30,7 over 2018).
  • Van de 33 medewerkers waren 11 parttimer.
  • Op 31 december 2019 hadden 25 personen een dienstverband voor onbepaalde tijd en 8 personen voor bepaalde tijd.
  • De gemiddelde leeftijd van de medewerkers steeg licht van 40,4 naar 41,3 jaar.
  • Vier medewerkers verlieten in 2019 de CPNB: Mariska de Groot, Anne van de Kuilen, Lou Nieuwenhuijse en Victor Zwaan.
  • Vijf nieuwe medewerkers kwamen in dienst: Floor Boonstra, Marion Boxum, Joris de Bruin, Liesbeth Hans, Milo Hoogzaad.
  • Een tijdelijke functie van vormgever werd in 2019 toegevoegd aan de afdeling Merk, Marketing & Communicatie.
  • In 2020 verlieten zes medewerkers de CPNB: Ruben Bruinink, Yonghung Cheung, Joyce Grantsaan, Milo Hoogzaad, Thilini Scherpenzeel en Heleen Tersteeg.
  • De CPNB biedt vier stageplaatsen voor marketing, online marketing, evenementen en persvoorlichting.
  • Op 1 augustus 2020 verhuisde het bureau – na een decennium aan de Herengracht 166 – naar een nieuw kantoorpand: Overtoom 197-4.

Medewerkers

Per 1 augustus 2020 bestaat het bureau van Stichting CPNB uit de volgende medewerkers:

Directie

  • Eveline Aendekerk

    directeur

Externe betrekkingen

  • Esther Scholten

    hoofd Externe Betrekkingen

Financiën

  • Philip Jansen

    controller

  • Mignon Visser

    financieel administratief medewerker

HR

  • Marlies Tan

    hr-manager (extern voor 0,2 fte)

Merk, Marketing & Communicatie

  • Annette Reijersen van Buuren

    manager Merk, Marketing & Communicatie

  • Aafke van Tent Beeking

    marketeer

  • Quintus Bosch

    marketeer

  • Floor Boonstra

    online marketeer

  • Marion Boxum

    online marketeer

  • Joyce Kappert

    online marketeer

  • Ruben Beekmans

    partnershipmanager

  • Job Jan Altena

    persvoorlichter/pr-adviseur

  • Marije van der Lee

    persvoorlichter/pr-adviseur

  • Isabel Willemsen

    persvoorlichter/pr-adviseur

  • Joris de Bruin

    analist

  • Mark Hemels

    redacteur

Programmering & Projecten

  • Sharon Ullers

    manager Programmering & Projecten

  • Johan Kuiper

    programmeur

  • Liesbeth Hans

    evenementenproducent

  • Anne-Loes Boon

    projectleider

  • Mascha Ravelli

    projectleider

  • Roos de Ridder

    educatiespecialist

  • Bauke Hondema

    accountmanager

  • Tessa Walta

    medewerker verkoop binnendienst

  • Patty de Block

    programmeur kinderboeken

Bedrijfsvoering

  • Joyce Bierlee

    directieassistent

  • Henk van der Does

    medewerker algemene zaken

  • Anja Loijer

    schoonmaker

In memoriam Mark Kingsford

Een vertrouwd element op Boekenballen en Kinderboekenballen zijn actrices en acteurs die voor animatie zorgen. In flitsende vermomming, met acts aangepast aan locatie en thema. Jantine Kraaijeveld en Mark Kingsford kregen deze stiel zo stevig in hun vingers dat de CPNB ze keer op keer terugvroeg. Wie bedenkt hoe bedrijfsfeesten geteisterd kunnen worden door sneue cliniclowns, knijpt de handen dicht met mensen als Jantine en Mark. Maar Mark Kingsford hebben we voor het laatst gezien. Hij overleed op 20 april 2020, 68 jaar oud. Midden jaren zeventig verzeilde hij uit Londen in Amsterdam en is nooit meer weggegaan. Mimespelen, clownsacts, ook regiewerk, eigen solovoorstellingen, en veel gelegenheidswerk op locatie. Wat hij deed, was altijd doortrokken van liefde, smaak en terloopse humor.

Organisatie

Focus 2019

Het jaar 2019 stond in het teken van zes focusgebieden:

Organisatie

Financiën

De CPNB is een stichting zonder winstoogmerk. De gelden die zij ontvangt, worden alle aangewend ten dienste van haar missie. De CPNB heeft een kleine reserve die ongeveer 8% van het totale jaarlijkse budget bedraagt. Het jaarlijkse budget (inkomsten en uitgaven) van de CPNB ligt rond de 6 miljoen euro.

Waar komt het budget van de CPNB vandaan? Er zijn drie stromen van inkomsten:

Vaste bijdrage van convenantpartners (21%)

De drie partners die aan de basis staan van de CPNB (respectievelijk de GAU, de KBb en de VOB) hebben zich via een convenant aan de CPNB verbonden. Zij betalen jaarlijks een vaste bijdrage; in 2019 goed voor 21% van het budget.

Campagneopbrengsten (55%)

Boekhandels, bibliotheken en uitgeverijen kunnen meedoen aan de campagnes en activiteiten van de CPNB door de aanschaf van uitgaven, promotiematerialen of de aanmelding voor prijzen en tiplijsten. Deze redelijk stabiele stroom van inkomsten was in 2019 goed voor 55% van het budget.

Sponsoring (24%)

Noodzakelijke versterking van de CPNB-activiteiten wordt verworven door sponsorbijdragen. In 2019 droegen NS, NBD Biblion, TUI en vele partners samen voor een kwart aan het budget bij (een overzicht van partners en sponsors vindt u onder Samenwerkingen

Waar geeft de CPNB het budget aan uit? Er zijn  drie kostenstromen:

Campagnekosten (53%)

Het grootste deel van de kosten bestaat uit de out-of-pocket campagnekosten, alle kosten die de CPNB maakt voor de productie van promotiematerialen, organisatie van evenementen en media.

Personeel (35%)

De personele kosten bedragen 35% van de begroting en bestaan naast salarissen en pensioenen onder meer uit externe inhuur.

Organisatiekosten en afschrijvingen (12%)

Organisatiekosten betreffen huur, IT, voorzieningen voor debiteuren en overige algemene kosten. De CPNB heeft over de laatste jaren een gemiddelde overhead van rond de 11%. Afschrijvingen, van onder meer IT-systemen en software, bedragen 1% van de begroting.

Organisatie

Nevenfuncties

Eveline Aendekerk

  • lid raad van toezicht De Kleine Komedie
  • lid raad van toezicht JINC
  • lid bestuur Stichting De Best verzorgde Boeken
  • lid raad van advies Renew the Book
  • lid raad van advies KVB

Johan Kuiper

  • lid bestuur Stichting Vrienden van het Harry Mulisch Huis
  • voorzitter Stichting Resolution Magazine

Esther Scholten

  • lid bestuur Vrienden van Meermanno | Huis van het Boek
  • lid bestuur De Gijselaar-Hintzenfonds
  • directeur Stichting De Best Verzorgde Boeken

Annette Reijersen van Buuren

  • jurylid SponsorRingen
  • jurylid Esprix
  • examinator bij NIMA

Colofon

Tekst en redactie

Mark Hemels

Bijdragen

Joris de Bruin (‘De markt, het boek en de lezer’)
Just Enschedé (‘In memoriam Mark Kingsford’)

Fotografie

  • Diederick Bulstra
  • Gerlinde de Geus
  • Chris van Houts
  • Julie Hrudova
  • Maksim Kuzin
  • Arthur Los
  • Maaike Poelen
  • Steye Raviez | Hollandse Hoogte
  • Casper Rila
  • David Samwel
  • Jitske Schols
  • Klaas Hendrik Slump
  • Jan Reinier van der Vliet